Charakterystyki specjalne

Zgodnie z IATF 16949:2016 charakterystyki specjalne to klasyfikacja właściwości wyrobu lub parametru procesu wytwarzania, które mogą wpływać na bezpieczeństwo lub zgodność z przepisami, wymaganiami, dopasowanie, funkcjonalność, osiągi lub przetwarzanie wyrobu.

Przykłady w odniesieniu do definicji:

rozmieszczenie otworów w blasze – charakterystyka wpływająca na dopasowanie wyrobu
szczelność zbiornika LPQ – charakterystyka specjalna dotyczącą bezpieczeństwa i zgodności z przepisami
kształt uszczelki – charakterystyka specjalna dotycząca funkcjonalności

O CZYM MÓWIĄ WYMAGANIA ISO 9001 I IATF 16949:2016

Czy ISO 9001:2015 wymaga definiowania i dokumentowania charakterystyk specjalnych?

NIE

W punkcie dotyczącym danych wejściowych doprojektowania i rozwoju, norma ISO 9001 mówi, że należy rozważyć m.in wymagania funkcjonalne i dotyczące parametrów, jak również wymagania prawne i regulacyjne.

O charakterystykach specjalnych mówią zaś poniższe wymagania IATF 16949:2016:

8.2.3.1.2 Charakterystyki specjalne wyznaczone przez klienta

Wymaganie to mówi, że należy spełniać wymagania klienta dotyczące:
– oznaczania
– dokumentacji zatwierdzenia
– nadzorowania charakterystyk specjalnych

8.3.3.3 Charakterystyki specjalne

Punkt ten mówi o podstawowych zasadach wyznaczania, wdrożenia i utrzymania charakterystyk specjalnych.

PODSTAWOWE ZASADY WYZNACZENIA, WDROŻENIA I UTRZYMANIA CHARAKTERYSTYK SPECJALNYCH

Ustal, dokumentuj, wdrażaj procesy, w ramach których określisz charakterystyki specjale przy zastosowaniu podejścia interdyscyplinarnego.
Uwzględnij charakterystyki specjalne wyznaczone przez klienta, jak również te będące wynikiem analizy ryzyka przeprowadzonej przez organizację.
Oznaczaj charakterystyki specjalne odpowiednimi symbolami – zgodnymi ze specyficznymi definicjami i symbolami klienta. Jeśli klienci używają różnych symboli, a chcesz zachować wewnętrzny standard wykonaj matrycę konwersji równoważnych symboli. Matryca konwersji powinna być przedłożona i zaakceptowana przez klienta.
Dokumentuj charakterystyki w postaci symboli, na wszystkich dokumentach dotyczących wyrobu i/lub wytwarzania(rysunek techniczny, analizie ryzyka, planie kontroli, wszelkich instrukcjach pracy).
Nadzoruj i monitoruj wyznaczone charakterystyki specjalne – wyznacz strategię/standard jak to robić.
Uzyskaj zatwierdzenie wyznaczonych charakterystyk specjalnych, jeśli jest wymagane.

RODZAJE CHARAKTERYSTYK SPECJALNYCH

CHARAKTERYSTYKI SPECJALNE WYROBU

Charakterystyki wyrobu są cechami części, elementu lub montażu, które są opisane na rysunku technicznym.
Przykłady:
-Długość/ szerokość/ wysokość elementu
-Rozmieszczenie otworów w elemencie
-Szczelność elementu
-Wytrzymałość na zerwanie nie mniejsza niż

CHARAKTERYSTYKI SPECJALNE PROCESU

Charakterystyki procesu są zmiennymi procesu, które mają wzajemne stosunki przyczynowo -skutkowe z określonymi charakterystykami wyrobu.
Wytrzymałość na zerwanie nie mniejsza niż(charakterystyka produktu) zależy od temperatury procesu zgrzewania (charakterystyka procesu).
Charakterystyki procesu mogą być tylko zmierzone w czasie, gdy się pojawiają.
Przykłady:
-Temperatura procesu np. zgrzewania
-Ciśnienie na maszynie
-Prędkość pracy maszyny

KIEDY DEFINIUJEMY CHARAKTERYSTYKI SPECJALNE?

Wstępne wyspecyfikowanie charakterystyk specjalnych wyrobu i procesu
odbywa się na etapie planowania jakości , czyli w kroku pierwszym metodologii APQP.
Charakterystyki specjalne wyrobu i procesu są określane przez klienta oprócz tych wybranych przez organizację na bazie wiedzy na temat wyrobu
i procesu. Na tym etapie powinna być rozwijana wstępna lista charakterystyk specjalnych wyrobu
i procesu, wynikających z analiz danych wejściowych i potrzeb klienta.
Lista charakterystyk specjalnych tworzona jest na podstawie poniższych danych, ale nie jest do nich ograniczona:

Założenia odnośnie wyrobu w oparciu o analizę potrzeb klienta i jego oczekiwań.
Identyfikacja celów. projektu
Identyfikacja charakterystyk specjalnych z zaplanowanego procesu produkcyjnego.
FMEA podobnych wyrobów

W etapie drugim Metodologii APQP – Projekt i rozwój wyrobu, powstaje docelowa lista charakterystyk specjalnych procesu i wyrobu.
Na etapie planowania jakości zidentyfikowanowstępne charakterystyki specjalne wyrobu,wynikające ze zrozumienia „Głosu Klienta”. W tymkroku rewidujemy tę listę bogatsi o wiedze i ocenęinformacji technicznych z fazy projektowania irozwoju wyrobu.